Uluslararası güvenlik, Birleşmiş Milletler’in reformu, orta ölçekli
güçlerin günümüz dünyasındaki rolü ve önleyici diplomasinin gerekliliği.
Kazakistan Cumhurbaşkanı, Antalya Diplomasi
Forumu kapsamındaki panel oturumunda tüm bu konulara değindi. Platform,
devlet başkanlarını, diplomatları, uzmanları ve uluslararası medya
temsilcilerini bir araya getirdi. Tokayev konuşmasında Türkiye’nin bölgedeki
rolüne dikkat çekerek, Recep Tayyip Erdoğan
liderliğinde ülkenin uluslararası ilişkilerde saygın bir aktör olarak konumunu
güçlendirdiğini özellikle vurguladı.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Ülkelerimizin, bölgemizde ne yazık ki zaman zaman ortaya
çıkan en acil sorunların çözümünde son derece olumlu, hatta önemli bir rol
oynayabileceğine inanıyorum. Bu vesileyle, Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın gelecek ay
Kazakistan’a gerçekleştireceği devlet ziyaretini sabırsızlıkla beklediğimizi
belirtmek isterim».
Kasım-Comart Tokayev, günümüzde uluslararası gündemi şekillendiren başlıca
sınamalara ilişkin görüşlerini de paylaştı. Devlet Başkanı, bölgesel
çatışmaların giderek küresel nitelik kazandığını vurguladı. Ayrıca BM’in köklü bir reform ihtiyacı içinde olduğunu,
zira mevcut yapının birçok unsurunun artık çağın gerekleriyle örtüşmediğini
ifade etti. Tokayev, BM Güvenlik Konseyi’nin çalışma yöntemlerinin yeniden
gözden geçirilmesi gerektiğine işaret ederek, çatışmaların önlenmesinde
önleyici diplomasinin kritik rolünü vurguladı. Küresel barışın sağlanması
açısından «orta ölçekli güçlerin» rolünün güçlendirilmesinin önemine dikkat
çekti; bu kapsamda Kazakistan, Türkiye ve diğer ülkeleri örnek gösterdi.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Küresel süreçlere ilişkin olarak hem pratikte hem de
diplomaside yüksek düzeyde sorumluluk sergiliyoruz. Bu nedenle, bugün orta
ölçekli güçlerin çoğu zaman, ne yazık ki kilit küresel sorunların çözümünü
engelleyebilen Güvenlik Konseyi’nde temsil edilen büyük güçlerden daha fazla
sorumluluk gösterdiğini söylemek abartı olmayacaktır».
Kasım-Comart Tokayev, küresel liderlerin taşıdığı sorumluluğa da dikkat
çekerek, özellikle itidal göstermeleri gerektiğini belirtti. Kazakistan
Cumhurbaşkanı, Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunarak,
müzakere sürecinin temel başlıklarına odaklanılması gerektiğini kaydetti.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Kazakistan, Körfez ülkeleriyle dayanışma içinde olduğunu
ifade etmiştir. Tüm devletleri stratejik itidal göstermeye ve askeri
eylemleri durdurmaya çağırdık. Ancak, çatışma öncesinde deniz koridorunun
serbest ticarete açık olduğunu da göz önünde bulundurmalıyız. Bu nedenle
sorunun özüne odaklanmalıyız. Sorunun özü ise nükleer teknolojilerin ve nükleer
silahların yayılmasıdır. İran etrafındaki çatışma söz konusu olduğunda, bu
mesele müzakerelerin merkezinde yer almalıdır».
Kazakistan önderi, çok taraflı diplomasiye olan inancını vurgulayarak, etkili diyalogun ancak ortak çabalarla mümkün olabileceğini ifade etti. Tokayev’in bu çağrısı, Kuzey Makedonya Cumhurbaşkanı Gordana Siljanovska-Davkova tarafından da desteklendi. Siljanovska-Davkova, BM çalışmalarında önleyici diplomasiye özel önem verilmesi gerektiğini dile getirdi. Panel oturumunun moderatörlüğünü üstlenen Türkiye Büyük Millet Meclisi milletvekili ve eski Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise Kasım-Comart Tokayev’in geniş tecrübesi ve uluslararası sisteme dair derin bilgisini vurguladı.
Çeviren: Körkem Nigmetullina
