Yapay zekâ ve dijital dönüşüm, V. Avrasya Ekonomik Forumu’nun
Astana’daki genel oturumunda öne çıkan başlıca gündem maddeleri oldu. Forumun
üst düzey konukları arasında Rusya, Kırgızistan ve Belarus devlet başkanlarının
yanı sıra Ermenistan, Küba, Vietnam, Moğolistan ve Avrasya Ekonomik
Komisyonu’nun resmi
heyetleri yer aldı. Forumun
açılışını Kazakistan Cumhurbaşkanı gerçekleştirdi. Tokayev, benzeri görülmemiş
jeopolitik dalgalanmalara rağmen entegrasyon birliği ülkelerinin koordineli
adımları sayesinde ekonomilerinde istikrarlı büyümeyi korumayı başardığını
vurguladı. Bugün stratejik açıdan en
önemli görevlerden biri Avrasya Ekonomik Birliği’nin potansiyelini daha da
güçlendirmek olarak öne çıkıyor. Zira küresel piyasalardaki durum
öngörülemezliğini korurken, geleneksel ekonomik sorunlar büyük çaplı dijital
dönüşüm süreciyle iç içe geçmiş durumda. Yapay zekâ teknolojilerinin
uygulanması, teknolojik yapıyı ve istihdam modelini köklü biçimde değiştirecek.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet
Başkanı:
«Uluslararası Para Fonu’nun değerlendirmelerine göre,
yapay zekâ teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla birlikte önümüzdeki yıllarda
küresel iş gücü piyasasında yaklaşık %40 oranında istihdam kaybı
yaşanacak. Doğal olarak yüz milyonlarca insanın yeniden eğitimden geçirilmesi
gerekecek. İşte bu nedenle Kazakistan, Avrasya Ekonomik Birliği organlarındaki
dönem başkanlığı yılında, birlik çerçevesindeki «dört özgürlüğün» sağlanması ve
üye ülkelerin rekabet gücünün artırılması amacıyla yapay zekâ teknolojilerinin
pratik kullanımını önerdi».
Kasım-Comart Tokayev,
Kazakistan’ın dijital teknolojilerin uygulanmasına yönelik attığı adımlara da
dikkat çekti. Bu
kapsamda ülkede 2026 yılı «Yapay Zekâ ve Dijital Kalkınma Yılı» ilan edilirken,
ilgili bakanlık ile uluslararası uzmanların katılımıyla Yapay Zekâ Gelişim
Konseyi kuruldu. En dikkat çekici adımlardan biri ise vatandaşların kişisel
verilerinin korunmasına ilişkin hakkın yeni Anayasa’da güvence altına alınması
oldu. Ayrıca ülkede teknolojik altyapının geliştirilmesine yönelik çalışmalar
sürdürülüyor. NVIDIA teknolojileri temelinde iki süper bilgisayar hizmete
alınırken, «Veri
İşleme Merkezleri Vadisi» projesi de hayata geçiriliyor. İnsan sermayesinin
geliştirilmesi amacıyla uluslararası okullar açılırken, ortaöğretim sistemine
yapay zekâ uygulamaları entegre ediliyor.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet
Başkanı:
«Kazakistan, hızlandırılmış dijital dönüşümün sağlanması
amacıyla Avrasya Ekonomik Birliği üyesi devletlerle ortaklığa ve işbirliğine
açıktır. Bana göre, başta yapay zekâ olmak üzere yeni teknolojilerin özellikle
ticaret ve lojistik alanında uygulanmasının hızlandırılması büyük önem
taşımaktadır. Gümrük prosedürlerinin hızlandırılması amacıyla ulusal dijital
sistemler arasındaki etkileşimin güçlendirilmesi gerekmektedir. Dijital
imzaların karşılıklı olarak tanınması ise Avrasya Ekonomik Birliği coğrafyasında
iş dünyasının maliyetlerini önemli ölçüde azaltacak ve ticaret hacmini
artıracaktır».
Kazakistan önderi, yapay zekâ potansiyelinin lojistik alanının yanı sıra sanayi işbirliğinin genişletilmesi ve tarım-sanayisinin geliştirilmesinde de kullanılabileceğini belirtti. Yeni teknolojilerin aktif biçimde uygulanmasının devletlerin dinamik ekonomik büyümesinin temel unsurlarından biri olduğu ve işbirliğini güçlendiren önemli bir araç hâline geleceği vurgulandı. Avrasya Ekonomik Birliği’ne üye ülkeler ile gözlemci devletler, yapay zekânın sorumlu şekilde geliştirilmesine ilişkin Ortak Bildiri’yi kabul etti. Belgenin temel amacı, ekonominin dijitalleşmesine yönelik ortak yaklaşımları belirlemek ve yapay zekâ teknolojilerinin güvenli biçimde uygulanmasını sağlamaktır.
Çeviren: Körkem Nigmetullina
