Hollanda’da, II. Dünya Savaşı
kurbanlarını anma etkinlikleri düzenleniyor. Hollanda’nın Amersfoort kenti yakınlarındaki askerî
mezarlıkta, 865 Sovyet askerinin mezarına çiçek bırakıldı. Burada, uzun yıllar
kimlikleri belirlenemeyen ve hikâyeleri bilinmeyen savaş esirleri defnedilmiş
durumda. Söz konusu askerler arasında, Kazakistan
ve Orta Asya ülkelerinden 100’ü aşkın kişi bulunuyor. Onlar, 1941 yılının Ekim
ayında Doğu Cephesi’nden bölgeye getirilmişti.
Remko Reyding, Gazeteci, araştırmacı, Hollanda:
«Bugün onların isimlerini yeniden ortaya çıkarıyoruz;
ailelerini buluyor ve mezar yerleriyle bağlantı kuruyoruz. Yakınları çok
uzaklarda yaşadığı için her zaman buraya gelemiyorlar. Bu nedenle onlar adına
çiçek bırakıyoruz. Kazakistanlı askerlerin kesin sayısı hâlâ bilinmiyor ancak
en az 20’sinin kimliği doğrulandı».
Kimlikleri tespit edilen askerler arasında İlşa
Mahametov, Adılhan Umarbekov, Dmitry Khmel ve Vladimir
Botenko yer alıyor. Arama çalışmaları zamanla geniş kapsamlı bir
uluslararası işbirliğine dönüştü. Farklı ülkelerden gönüllüler, kayıp
askerlerin kimliklerini yeniden ortaya çıkarmak ve onların anısını yaşatmak
amacıyla ortak çalışmalar yürütüyor.
Suzanne Flepse, Gönüllüler Grubu başkanı, Hollanda:
«Burada defnedilen askerlerin anısını korumanın ve
yakınlarını bulmanın son derece önemli olduğuna inanıyorum. Farklı ülkelerden
insanlar bir askerin mezarını «sahiplenebiliyor», sertifika alabiliyor ve
toplanan bağışlarla isimler ile aileler üzerindeki araştırmalarımızı
sürdürüyoruz».
Kazakistan ve Orta Asya’dan gelen savaş esirlerinin hikâyesi yalnızca savaş tarihinin bir parçası değil; aynı zamanda vatanlarını canları pahasına savunan insanların yaşam öyküleridir. Bugün hâlâ birçok askerin ismi yeniden gün yüzüne çıkarılmaktadır.
Çeviren: Körkem Nigmetullina
