Astana bir kez daha dünya kamuoyunun dikkatini üzerine çekiyor. Bugün Astana’da doğanın korunması, iklim
risklerinin azaltılması ve tüm insanlığın ortak hedefi olan gezegenin ve
geleceğin korunması gibi güncel konular ele alınıyor. Bölgesel Çevre Zirvesi düzenleniyor. Zirveye Orta Asya ve Kafkasya
ülkelerinin devlet başkanları, Birleşmiş Milletler Genel Sekreter yardımcıları,
uluslararası kuruluşların yöneticileri ile bilim insanları ve uzmanlar
katılıyor. Kazakistan Cumhurbaşkanı, genel kurulun açılışında konuşma yaptı. Kasım-Comart
Tokayev, çevrenin korunması alanındaki işbirliğinin birleştirici bir araç
olması gerektiğini ve ülkeler arasında ayrışmaya yol açmaması gerektiğini
vurguladı. Bu nedenle, çevre dostu modellere küresel geçişin dengeli olması
gerektiğini ifade etti.
Kasım-Comart Tokayev,
Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Pek çok durumda çevre gündemi, özellikle ekonomik
potansiyelini güçlendirmeye devam eden gelişmekte olan ülkeler başta olmak
üzere, çeşitli devletlerin kalkınma ihtiyaçları yeterince dikkate alınmadan
şekillendirilmekte. Ortak yaklaşımımız; ülkelerin sürdürülebilir kalkınma
ilkeleri doğrultusunda ilerlerken ekonomik büyüme ve ilerleme perspektifllerini
riske atmadan yol alabilmesini sağlayacak şekilde, temellendirilmiş, pragmatik
ve dikkatle düşünülmüş olmalıdır».
Kazakistan öneri, Orta Asya ve komşu bölgelerin başlıca çevresel sorunları
olarak su kıtlığı, çölleşme, buzulların erimesi, hava kirliliği ve biyolojik
çeşitliliğin azalmasını sıraladı. Onların çözümünün acil ve ortak çabalar
gerektirdiğini belirtti. Ayrıca Kazakistan’ın çevresel sorumluluk alanındaki
adımlarını da paylaştı. Yeni Anayasa’da çevrenin korunması temel bir ilke
olarak açıkça yer alıyor. Ülkede yenilenebilir enerji kaynaklarının payı %7’nin
üzerinde olup, 2030 yılına kadar iki katına çıkarılması hedeflenmekte. Ülkemiz,
karbon nötr elektrik üretimini geliştirmeyi ve Aral ile Hazar denizlerinin
korunmasına yönelik önlemleri güçlendirmeyi planlamaktadır.
Kasım-Comart Tokayev,
Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Bugüne kadar Kuzey Aral’ın yaklaşık %36’sını yeniden
canlandırmayı başardık; su kalitesini iyileştirdik, balık stoklarını artırdık
ve halkın yaşam standartlarını yükselttik. Bir diğer önemli öncelik Hazar
Denizi’dir. Bu doğrultuda Kazakistan, Hazar Denizi’nin bozulmasını önlemeye
yönelik devletlerarası bir program başlatmış ve bölgesel bilimsel işbirliğini
geliştirmek amacıyla Hazar Denizi Araştırma Enstitüsü’nü kurmuştur».
Biyolojik çeşitliliğin korunması, ülkenin çevre politikasının temel önceliklerinden biri olmaya devam ediyor. Bu kapsamda saiga antiloplarının popülasyonu ile kar leoparlarının sayısının yeniden artırılması sağlanmıştır. Ayrıca ormanların yeniden kazanımı çerçevesinde ülkede bir buçuk milyardan fazla ağaç dikilmiştir. Bölgesel çabaların yanı sıra, su kaynakları alanında küresel işbirliği de Kazakistan için kilit önceliklerden biridir. Zirve kapsamında, Birleşmiş Milletler bünyesinde faaliyet gösterecek Uluslararası Su Örgütü’nün kurulmasına yönelik istişarelerin ilk turu gerçekleştirilecektir. Bu girişim Kazakistan önderi tarafından geçen yıl Aşkabat’ta gündeme getirilmiştir. Cumhurbaşkanı Orta Asya’da çevresel dayanışmaya ilişkin Astana Deklarasyonu’nun önemine dikkat çekerek, belgenin bölgesel ortaklığın güçlendirilmesi yolunda önemli bir adım olduğunu vurguladı.
Çeviren: Körkem Nigmetullina
