Astana’da Altın Orda Tarihi Uluslararası
Sempozyumu düzenleniyor. Etkinlik kapsamında Kazakistan’ın başkentine
dünyanın 20’i aşkın ülkesinden tarihçiler, Türkologlar, kültür araştırmacıları
ve uluslararası kuruluşların temsilcileri bir araya geldi. Sempozyumun açılışında konuşan
Cumhurbaşkanı, Altın Orda tarihinin dünya bilim camiası açısından önemini
koruduğunu belirtti. Tokayev, söz konusu dönemin Kazakistan tarihi açısından da
son derece önemli bir yere sahip olduğunu vurguladı ve Doğu ile Batı arasında köprü
görevi gören imparatorluğun objektif biçimde incelenmesi, farklı medeniyetlerin gelişimine
olan etkisinin yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu. Ayrıca araştırmaların Altın
Orda’nın entelektüel mirası, ekonomik modeli ve birçok Avrasya devleti
tarafından örnek alınan devlet yönetim sistemi olarak üç temel alana odaklanmasını
önerdi.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti
Devlet Başkanı:
«Cuci Hanedanı, Büyük Bozkırda 600 yıldan fazla hüküm
sürmüştür. Bu süre, örneğin Han Hanedanı veya Habsburg Hanedanı’nın iktidar
süresiyle kıyaslanabilecek düzeydedir. Bu durum, Cuci ulusunun oluşturduğu
sistemin meşruiyetini ve sürdürülebilirliğini göstermektedir. Söz konusu
sistem, farklı etnik gruplar ile dinlerin uyum içinde bir arada yaşamasını
sağlamıştır. Altın Orda’da bozkır hukuku ile İslam hukukunun uyumlu bir sentezi
oluşturulmuştur. Toplumsal düzenin temelinde, kökleri Cengiz Han’ın Büyük
Yasası’na ve Türk Kağanlığı geleneklerine dayanan hukuk kültürü yer almaktadır.
Ayrıca Kurultay kurumu, bozkır demokrasisinin özgün bir örneği olarak öne
çıkmıştır».
Cumhurbaşkanı, yeni Anayasa’da, binlerce yıllık Büyük Bozkır mirasının
korunmasının kutsal bir görev olarak açık biçimde güvence altına alındığını
hatırlattı. Kazakistan’ın devlet geleneği bakımından Altın Orda’nın mirasçısı
olduğunu ifade etti. Bu kapsamda ülkede, Cuci Ulusu’nun incelenmesine yönelik
ilk ihtisas bilim kurumu olan Cuci Ulusu
Araştırmaları Enstitüsü’nün kurulduğu belirtildi. Ülke önderi ayrıca,
yabancı uzmanların katılımıyla Altın Orda üzerine geniş kapsamlı bir yayın
projesinin başlatılması gerektiğini söyledi. Ona göre, adalet, açıklık ve
kültürler arası diyalog ilkelerine dayanan bozkır devlet geleneğinin
incelenmesi, Orta Avrasya’nın uzun vadeli kalkınmasına katkı sağlayacaktır.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti
Devlet Başkanı:
«Gerçek ilerleme ancak tarihi tecrübenin gelişim ve
geleceğe yönelik vizyonla uyum içinde birleştiği yerde mümkündür. Altın
Orda’nın karmaşık tarihi ve kaderi bize, devletlerin gerçek gücünün farklı
kültürleri verimli insani ve siyasi ortaklık temelinde bir araya getirme
kapasitesine dayandığını hatırlatmaktadır».
Kasım-Comart Tokayev, sempozyumun UNESCO himayesinde düzenlenmesinin, Altın Orda mirasının küresel tarih açısından taşıdığı önemi ortaya koyduğunu belirtti. Ayrıca, Kazakistan’ın girişimine verdiği destek dolayısıyla UNESCO yönetimine teşekkür etti. Cumhurbaşkanı Tokayev, eski UNESCO Genel Direktörü Audrey Azoulay’a «Qoja Ahmet Yasaui» Nişanı’nı takdim ederek, kendisinin Kazakistan’ın kültürel değerlerinin, tarihi hafızasının ve entelektüel mirasının korunması ile tanıtılmasına sunduğu katkılara dikkat çekti.
Çeviren: Körkem Nigmetullina
