Yeni Anayasa 1 Temmuz’da yürürlüğe girecek ve kapsamlı bir hukuki revizyon
sürecini başlatacaktır. Temel yasa, beş anayasal kanunun kabul edilmesini ve
60’ı aşkın maddede değişiklik yapılmasını öngörmektedir. Yasama süreci daha
şeffaf hale gelirken, Parlamentonun feshedilme usulü açık biçimde
düzenlenmektedir. Bunun, siyasi sistemin istikrarını ve öngörülebilirliğini
artırması beklenmektedir. Siyaset bilimci Andrey Çebotaryov’a göre, kilit
devlet kurumlarının istikrarlı işleyişi özel bir önem kazanmaktadır. Nitekim
yeni Temel Yasa, Parlamentonun rolünü güçlendirerek daha sağlam bir kurumsal
temel oluşturmaktadır.
Andrey Çebotaryov, Siyaset bilimci:
«Anayasa, Kazakistan devlet yapısının yalnızca kurumsal
değil, aynı zamanda değerler temelini de değiştirmiştir. Öncelikle ülkenin en
temel fikri «Adaletli Kazakistan»dır. Bu fikrin başlıca ilkelerinden biri «hukuk
ve düzen»dir. Ayrıca bir yandan
etnikler arası ve dinler arası uyum, halkın birliği ve dayanışması gibi
geleneksel değerler korunurken, diğer yandan Kazakistan halkının egemenliğin
taşıyıcısı statüsünü kazandığını görmekteyiz. Bu son derece önemlidir».
Kazakistan’ın yeni Anayasası, vatandaşların hakları, kişisel güvenliği ve
hukuki korunmasının devlet politikasının temelini oluşturduğu «insan odaklı»
modele geçişi ilan etmektedir. Uzmanlara göre, bu model ülkenin hukuk sistemini
toplumun gerçek ihtiyaçlarına daha duyarlı hale getirerek sürdürülebilir
kalkınma ve devlet kurumlarına duyulan güvenin artırılması için sağlam bir
zemin oluşturmaktadır.
Rustam Kayrıyev, Kazakistan Uygur
Gençleri Birliği Başkanı:
«Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlarının haklarının güçlendirilmesi açısından, Miranda kuralına özellikle değinmek isterim. Yani, hukuki terimleri veya dili bilmeden kişi kendi aleyhine konuşabilir. Bu nedenle, söz konusu değişikliklerin haklarımızı güçlendiren son derece önemli düzenlemeler olduğunu düşünüyorum».
Çeviren: Körkem Nigmetullina
