Siyaset bilimciler, Türkmenistan
Cumhurbaşkanı’nın Kazakistan’a gerçekleştirdiği devlet ziyaret kapsamında
imzalanan anlaşmaları değerlendiriyorlar. Uzmanlara göre bu anlaşmalar,
ikili ilişkilerde yeni bir dönemin kapılarını aralıyor. Kazakistan ile
Türkmenistan arasındaki işbirliğinin önemli boyutunu ulaşım ve lojistik oluşturuyor.
Kazakistan, Türkmenistan üzerinden İran’a ve oradan da Basra Körfezi’ne
doğrudan çıkış elde ederken; Türkmenistan ise Kazakistan üzerinden Çin, Rusya
ve Avrupa ülkelerine bağlantı sağlıyor. Siyaset bilimci Tair Nigmanov’un
belirttiğine göre, iki ülke arasındaki işbirliğinin önemli yönlerinden biri
Hazar Denizi’nin ekosisteminin korunmasına yönelik ortak çalışmalar oldu.
Tair Nigmanov, Uluslararası İlişkiler uzmanı:
«Şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki, Hazar’ın statüsünü
düzenlemek için onlarca yıllık diplomatik çalışma yürüttük. Çünkü bu, su
alanlarının nasıl paylaşıldığından, nötr suların olup olmadığına, kıta
sahanlığının nasıl bölündüğüne kadar pek çok konuyu belirleyen bir meseledir.
Türkmenistan, Hazar’a kıyısı olan ülkelerden biri olarak tüm bu diplomatik
süreçlerin aktif katılımcısı oldu. Bu bir yönü. Diğer yandan artık çevre ve su
kaynakları konusunda daha yakın işbirliği yapmak zorunda kalacağız. Çünkü Hazar
Denizi giderek sığlaşıyor. Cumhurbaşkanımız bu konuya Birleşmiş Milletler
platformunda bile dikkat çekti».
Aynı zamanda Kazakistan ve Türkmenistan, dijitalleşme alanındaki
işbirliğini güçlendirme konusunda da mutabık kaldılar. Bu kapsamda iki ülke,
Mangıstau ilindeki Temirbaba ile Türkmenistan’ın Bekdaş yerleşimi arasında
yeraltı fiber optik hat inşası projesine başlıyor. Yeni hat, uluslararası
haberleşme kanallarının kapasitesini önemli ölçüde artıracak, bölgede ek
dijital güzergahlar oluşturacak ve Orta Asya’nın transit potansiyelini
güçlendirecek. İnşaatın bir yıl içinde tamamlanması planlanıyor.
Azamat Seriktayev, Kazakistan Yapay Zeka ve
Dijital Kalkınma Bakanlığı Telekomünikasyon Komitesi Daire başkanı:
«Bu proje ülkemize ne sağlayacak? İlk olarak ekonomik
bir etki yaratacak. Ayrıca trafik transitinin çeşitlendirilmesi amacıyla
gerçekleştiriliyor. Hepimizin bildiği gibi, veri trafiğinin hacmi her yıl
artıyor, ortalama %1,5 ila 2 oranında. Bu proje, uluslararası operatörlerle ve
diğer ülkelerin operatörleriyle bağlantı noktalarının artırılmasını amaçlıyor».
