Kazakistan’ın uluslararası yükümlülükleri artık ön anayasal denetime tabi
tutulabilecek. Yeni Anayasa taslağı, Anayasa
Mahkemesi’nin uluslararası anlaşmaları daha ratifikasyon aşamasına
geçmeden önce Temel Yasa’ya uygunluk açısından inceleme yetkisi vermektedir.
Anlaşmalar hukuki geçerliliğini koruyacak olmakla birlikte, herhangi bir
çelişki durumunda Anayasa hükümlerine öncelik tanınacaktır. Milletvekillerine
göre bu mekanizma, ülkenin egemenliğini güçlendirmekte ve hukuki belirliliği
sağlamaktadır.
Unzila Şapak, Kazakistan
Parlamentosu Meclis Üyesi:
«Uluslararası anlaşmaların uygulanma usulünün yasa ile
belirlenmesi, hukuki belirliliği temin edecek ve temel anayasal değerlerin
istikrarını koruyacaktır. Bu adım, güvenceleri pekiştirecek ve vatandaş
haklarının korunmasını sağlayacaktır. Uluslararası bir anlaşmanın
ratifikasyonundan önce, Anayasa’ya uygunluk denetimi başlatılabilecektir.
Gerektiğinde Anayasa Mahkemesi, belgenin ülkenin Temel Yasası’na uygun olup
olmadığına dair görüş bildirebilecektir».
Reform, uluslararası alanının yanı sıra tüm siyasi
sistemin mimarisini de kapsamaktadır. Yeni Anayasa taslağı, tek meclisli parlamentoya
geçişi, Cumhurbaşkanı ile bazı üst düzey devlet görevlileri için tek dönemlik
görev süresini öngörmektedir. Uzmanlara göre bu düzenlemeler, yasama sürecini
hızlandıracak ve devlet kurumlarının istikrarını artıracaktır.
Marat Şibutov, siyaset bilimci:
«Halık Kenesi’nden söz edecek olursak, burada mesleki temsiliyet de söz konusu olacak; kamu birlikleri formatında, büyük olasılıkla sendikaların ve yaratıcı birliklerin çoğunluğu yer alacak. Ayrıca sektörel temsil mekanizması da öngörülüyor. Böylece Kazakistan halkının farklı sosyal gruplarının temsili sağlıklı bir şekilde temin edilmiş olacaktır».
Çeviren: Körkem Nigmetullina
