Artık Özbekistan’da yetiştirilen üzüm çeşitlerine ilişkin bilgilere küresel
genetik haritada da ulaşılabilecek. Ülkenin Bilimler Akademisi Genomik ve
Biyoinformatik Merkezi’nden bilim insanları, 10 yerel üzüm çeşidine ait genom
verilerini uluslararası NCBI genetik veritabanına dahil ettiler. Bu belgeler, söz konusu
çeşitlerin kökenini doğrulamaya olanak sağlarken, diğer ülkelerden
araştırmacıların da incelemesine imkan tanıyor. Ayrıca yürütülen çalışmalar, üzümün benzersiz genetik
çeşitliliğinin korunmasına ve iklim koşullarına dayanıklı, yüksek verimli yeni
çeşitlerin geliştirilmesine katkı sunuyor.
İlhom Salahutdinov, Özbekistan
Bilimler Akademisi Genomik ve Biyoinformatik Merkezi
Laboratuvar Başkanı, Özbekistan:
«Özbek üzüm çeşitleri, Avrupa çeşitlerinden farklı bir
gelişim süreci izlemiştir. Avrupa’da seleksiyon ağırlıklı olarak şaraplık üzüm
çeşitleri üzerine yapılırken, Orta Asya’da ve özellikle Özbekistan’da daha çok
sofralık üzüm çeşitleri geliştirilmiştir. Kurak ve sıcak iklim koşullarında
evrimleşen bu doğu çeşitleri, Avrupa çeşitlerinden farklı olarak yüksek
sıcaklıklara uyum sağlamıştır. Özbek üzüm çeşitleri farklı genetik özelliklere
sahiptir; bu durum onların iklim koşullarına dayanıklılığının yanı sıra kendine özgü tat
özelliklerini de belirlemektedir. Özbek üzüm çeşitleri dünya genelinde büyük
değer görmektedir».
Uzmanlara göre, bilimsel temellere dayalı ıslah çalışmaları, uluslararası pazarda rekabet edebilecek ürünlerin üretilmesine katkı sağlıyor. Özbekistan, yetiştirilen üzümleri yalnızca iç pazara sunmakla kalmıyor, aynı zamanda ürünlerini aktif olarak yurt dışına ihraç ediyor. Üzüm ihracatı, toplam 245 milyon dolar hacimle dünyanın 21 ülkesine gerçekleştiriliyor.
Çeviren: Körkem
Nigmetullina
