2025 yılının sonuçlarına göre Kazakistan ekonomisi
istikrarlı bir büyüme sergiliyor. GSYİH, 11 ayda %6,4 oranında arttı. Ekonomik büyümenin ana itici
güçleri ulaştırma sektörü, inşaat ve madencilik sanayi oldu. Yatırımlar da
ekonomik büyümeyi destekleyen önemli unsurlar arasında yer aldı. Kazakistan,
yatırım çekme konusunda Kuzey ve Orta Asya’da lider konuma yükseldi. Bölgede
yeni projelere yapılan yatırımların yaklaşık %89’u ülkemize yöneldi. Bu veriler,
Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu tarafından paylaşıldı.
ESCAP analistlerine göre Kazakistan, yaklaşık 19 milyar dolar tutarındaki yatırımları
çekerek bölgede ilk sıraya yerleşti. Kazakistan Merkez Bankası verileri de olumlu eğilimi
teyit ediyor. Ülke, her yıl 20 milyar doların üzerinde doğrudan yabancı yatırım
çekiyor.
Askar Hamzin, Kazakistan Cumhuriyeti
Ulusal Ekonomi Bakanlığı Daire Başkan yardımcısı:
«Ocak–Kasım 2025 döneminde sabit sermaye yatırımlarının toplam hacmi 18,5
trilyon tengeye ulaştı. Bu, 2024 yılının aynı dönemine kıyasla %13,3 artış
anlamına geliyor. Toplam yatırımlar içinde en büyük payı %19 ile gayrimenkul
işlemleri alırken, ulaştırma ve depolama sektörü %17, madencilik sanayi ise %14
paya sahip oldu».
Yabancı yatırımların yalnızca hammadde sektörüne değil; ulaştırma,
lojistik, sanayi ve hizmetler alanına da yönelmesi dikkat çekiyor. Bunun en somut
örneklerinden biri, ulusal şirket Kazakh
Invest’in faaliyetleri oldu. Şirketin desteği ve eşlik
etmesiyle, yabancı ortaklı toplam değeri 2 milyar doları aşan 45 büyük yatırım
projesi hayata geçirildi. En fazla yatırım teklifi, imalat sanayine, özellikle
makine üretimi ve metal işleme alanlarına ve tarım-sanayi kompleksi ve tarımsal
ürünlerin işlenmesine yöneldi. Bu projeler, yüksek katma değerli üretimi
hedefliyor.
Madiyar Sultanbek, «Kazakh Invest» Ulusal
Şirketi Yönetim Kurulu Başkan yardımcısı:
«Başlıca yatırımcı ülkeler arasında ABD,
Hollanda, Çin, Rusya Federasyonu, Güney Kore, Fransa ve Orta Doğu ülkeleri yer
alıyor. İmalat sektörlerine yönelik proje ve yatırım payının artış eğilimi
devam ediyor. Buna karşılık, madencilik ve metalürji kompleksinin, özellikle de
petrol ve gaz sektörlerinin payı azalıyor. Bu durum, yatırımcıların son birkaç
yıldır imalat sanayine yönelik yatırımlarını istikrarlı şekilde sürdürdüğünü
gösteriyor».
Özel ekonomik ve sanayi bölgeleri ile «Astana»
Uluslararası Finans Merkezi ülkeye yatırım çekmede önemli rol oynuyor. Merkez
sayesinde iş dünyası 6 milyar dolarlık yatırım çekti. Bu, geçen yıla göre iki
kat artış anlamına geliyor. Uzmanlara göre, küresel emtia piyasalarındaki
zayıflamaya ve artan jeopolitik gerilimlere rağmen Kazakistan ekonomisi 2025
yılında büyüme ivmesini ve yatırım cazibesini koruyor. Analistler, istikrarlı
sermaye girişini Devlet başkanı tarafından hayata geçirilen etkili reformlarla
ilişkilendiriyor. Bu strateji, uzmanlar tarafından «Cumhurbaşkanı Tokayev’in
yatırım döngüsü» olarak adlandırılıyor. Söz konusu yaklaşım, hükümetin aktif
katılımını, karar alma süreçlerinin hızlandırılmasını ve yabancı sermayenin
hammadde dışı sektörlere yönlendirilmesini öngörüyor.
