Yeni Anayasa’da mülkiyetin tüm türlerinin eşit şekilde
korunmasının güvence altına alınması önerildi. Milletvekili Azat Peruaşev’e
göre, mevcut
Anayasa’da yalnızca iki mülkiyet türü öngörülmektedir. Oysa modern ekonomistler en az 5–6
farklı mülkiyet türünü ayırt etmektedir. Meclis üyesi, Finlandiya, Litvanya, Letonya ve
Azerbaycan’ın anayasalarında belediye mülkiyeti yer aldığını, Çin, Brezilya ve Hindistan’ın
temel yasalarında ise buna kooperatif mülkiyeti de eklendiğini belirtti. Yatırım
çekilmesi ve elverişli bir iş ortamının oluşturulması açısından, ekonomide
mülkiyetin statüsü son derece önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle
milletvekili, söz konusu öneriyi yerinde bulmaktadır.
Azat Peruaşev, Kazakistan
Cumhuriyeti Parlamentosu Meclis üyesi, milletvekili, Anayasa Komisyonu üyesi:
«Yeni Anayasa taslağının 8. maddesinin 1. fıkrasının şu
şekilde düzenlenmesini öneriyorum: «Kazakistan Cumhuriyeti’nde mülkiyetin tüm
türleri tanınır, güvence altına alınır ve eşit şekilde korunur». Bu normun,
ekonominin gelişimine, iş dünyası ve devlet arasındaki ilişkilerin güçlenmesine olumlu
katkı sağlayacağına; tüm mülkiyet türlerinin korunması anlamına geleceğine
inanıyoruz».
Anayasa’nın yeni taslağı toplumda geniş çapta tartışılmaktadır. Mevcut
Temel Yasa’da herkesin çalışma özgürlüğü hakkına sahip olduğu belirtilmektedir.
Ülkenin Sendikalar Federasyonu ise bu normun «insana yakışır iş» ifadesiyle tamamlanmasını
önermektedir. Federasyon Başkanı Satıbaldi Dauletalin, bu yaklaşımın
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün standartlarıyla da uyumlu olduğunu
vurgulamaktadır.
Satıbaldı Dauletalin, Kazakistan Cumhuriyeti Sendikalar
Federasyonu Başkanı, Anayasa Komisyonu üyesi:
«İnsana yakışır iş» demek, her şeyden önce insana yakışır ücret demektir. İkinci olarak, insana yakışır iş güvenliği demektir. Günümüzde sabah sağ salim işe giden bir kişinin, akşam da sağ salim evine dönebilmesi gerekir. Bizim duruşumuz budur. Bu normun Anayasamıza dahil edilmesi halinde, bunun işçi kesimi için güçlü bir anayasal dayanak olacağına inanıyorum».
Çeviren: Körkem Nigmetullina
