Kazakistan, su sektöründe dijital dönüşümü
hızlandırıyor. Başbakan Yardımcısı ve Yapay Zekâ ve Dijital Gelişim Bakanı Jaslan
Madiyev, hükümet toplantısında bunu açıkladı. O, Su Kaynakları ve Sulama
Bakanlığı ile ortaklaşa bir Dijital Dönüşüm Haritası’nın onaylandığını belirtti.
Bu harita sayesinde şeffaf su muhasebesini sağlama, kayıpları azaltma ve
planlamayı iyileştirmeyi amaçlanıyor. Dokuz iş süreci yeniden yapılandırıldı ve
elektronik formata geçiş sayesinde prosedürlerin yarısından fazlası sadeleştirildi.
Genel olarak su kaynaklarıyla ilgili 24 devlet hizmeti artık tamamen çevrimiçi
olarak sunuluyor. Önemli bir proje, Milli Su Kaynakları Bilgi Sistemi’dir. Bu
sistem, 11 devlet sisteminden gelen verileri entegre ediyor ve analiz ve
tahminleme uyguluyor. Proje, e-devlet standartlarına uygun olarak
geliştiriliyor ve yıl sonuna kadar uygulanması planlanıyor. Elektronik
sözleşmeler ve su tüketimi tahminleme sistemi de uygulanıyor. Su kaynakları
yönetiminde yerli dijital çözümlerin etkili olduğu ve ülke sınırlarının
ötesinde de benimsendiği belirtilmelidir. Uydu verileri, büyük veri ve yapay
zekâya dayalı tarım teknolojisi platformlarının önümüzdeki yıl Merkezi Asya
ülkelerine yaygınlaştırılması planlanıyor.
Jaslan
Madıyev, Kazakistan Cumhurıyetı Başbakan Yardımcısı, Yapay Zekâ ve Dıjıtal
Kalkınma Bakanı:
«2025 yılında
projeler iki ülkeyi kapsıyordu: Özbekistan ve Kazakistan’ın Türkistan ve Jambıl
İllerindeki projeler tamamlandı. Bu yıl proje, Kazakistan’ın tamamını
kapsayacak şekilde genişletiliyor. 2026 yılında ise Merkezi Asya’da hizmetlerin
genişletilmesi, sınır ötesi su kaynaklarına ilişkin uydu verilerinin paylaşımı
için uluslararası bir platformun başlatılması ve Büyük Veri ve Makine Öğrenimi
çözümlerinin geliştirilmesi planlanıyor».
Dijital çözümlere paralel olarak, ülke bütün
ekonomik sektörlerde su verimliliğine daha çok odaklanıyor. Tarımda su
tasarrufu teknolojileri aktif olarak uygulanıyor; geçen yıl itibariyle 150.000
hektarlık alanda kullanıldı. Odak noktası suyun korunması ve yeniden kullanımı:
2030 yılına kadar bu payın iki katından fazla artırılması planlanıyor.
Nurjan
Nurjigitov, Kazakistan Cumhuriyeti Su Kaynaklari ve Sulama Bakanı:
«Yeni Su Kanunu,
işletmelerin kademeli olarak suyun yeniden kullanımına geçmesini zorunlu
kılıyor. Bu geçiş yedi yıl sürecek: iki yıl hazırlık ve beş yıl da uygulama.
Sonuç olarak 2030 yılına kadar suyun yeniden kullanım oranı yüzde 13’ten yüzde
28’e yükselecek ve yaklaşık 1,5 milyar metreküp su kaynağı tasarrufu sağlanacak».
