Kazakistan’ın yeni Anayasa taslağı ülke genelinde halkın tartışmasına açıldı. Ülkenin yeni Temel Yasası’nın metni, «Egemen Kazakistan» ve «Kazakhstanskaya Pravda» gazetelerinde, ayrıca Anayasa Mahkemesi’nin resmi internet sitesinde yayımlandı. Taslağın hazırlanması, Anayasal Reform Komisyonu tarafından yürütüldü. Komisyon bünyesinde milletvekilleri, hukukçular, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve uzmanlar olmak üzere 120’i aşkın katılımcı yer aldı. Yeni Temel Yasa taslağı, vatandaşlardan, siyasi partilerden ve uzmanlardan gelen önerilerin analiz edilmesi ile açık kamu tartışmalarının sonuçları doğrultusunda hazırlandı. Sunulan öneriler, Anayasa’nın tüm bölümlerini ve 77 maddesini kapsadı; bu da Temel Yasa metninin yüzde 84’üne tekabül ediyor. Yeni Preambul’de, insan hak ve özgürlükleri ilk kez devletin temel önceliği olarak ilan edildi. Birlik ve dayanışma, etnik gruplar arası ve dinler arası uyum ise Kazakistan devlet yapısının temeli olarak tanımlandı. Egemenlik ve bağımsızlık, üniter yapı ve toprak bütünlüğü değiştirilemez değerler kategorisine alındı. Taslağın en önemli yeniliği, yetkileri genişletilmiş tek meclisli Kurultay’ın oluşturulmasıdır. Anayasa düzeyinde ayrıca Adalet, Hukuk ve Düzen ile doğaya özenli yaklaşım gibi ilkeler de ilk kez güvence altına alındı. Ayrıca, eğitimin ve bilimin, kültürün ve inovasyonun yeni Anayasa metninin merkezi fikri olarak belirlendiği vurgulandı. Bu ilke, devletin geleceğinin Kazakistan vatandaşlarının başarılarıyla şekillendiğini ortaya koyuyor. Yeni Anayasa’nın ilk taslağında Preambul, 11 bölüm ve 95 maddenin yer alması öngörülüyor. e-Otinish ve eGov portalları üzerinden önerilerin toplanmasına devam ediliyor. Yeni Anayasa’ya ilişkin nihai karar, ülke vatandaşları tarafından ulusal referandumda verilecek.
Çeviren: Körkem Nigmetullina
