Kasım-Comart Tokayev, yeni Anayasa’nın
hükümlerini hayata geçiren beş Anayasa Kanunu’nu imzaladı. Bunlardan en
önemlilerinden biri olan «Kazakistan
Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Hakkında» Anayasa Kanunu’nda,
Cumhurbaşkanı’nın halkın ve devlet iktidarının birliğinin, Anayasa’nın
dokunulmazlığının, insan ve vatandaş hak ve özgürlüklerinin güvencesi olduğu
belirtiliyor. Kanuna göre Cumhurbaşkanı, devlet politikasının temel yönlerini
belirliyor, devlet kurumlarının faaliyetlerini denetliyor ve ülkeyi temsil
ediyor. Ayrıca kanunla birlikte Cumhurbaşkanı
Yardımcılığı makamı da ihdas edildi.
Cumhurbaşkanı ayrıca, Kurultay’ın
oluşturulmasını öngören Anayasa Kanunu’nu da imzaladı. Kurultay, ülkedeki
yasama yetkisini kullanan en yüksek temsil organı olacak. Kurultay, parti
listeleri üzerinden beş yıllık süre için seçilen 145 milletvekilinden oluşacak.
Kanunla Kurultay’ın geniş kapsamlı yetkileri de belirlendi. Milletvekilleri,
Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Başbakan, Anayasa Mahkemesi yargıçları, Merkez Seçim
Komisyonu üyeleri ve Yüksek Denetim Kurulu üyelerinin atanmasına onay verecek. Kurultay,
Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin tarihini belirleyecek ve cumhuriyet bütçesinin
uygulanmasına ilişkin raporları onaylayacak.
İmzalanan bir diğer Anayasa Kanunu ise Halk Konseyi’nin statüsü ve yetkilerini düzenliyor.
Yeni organ, devlet politikalarının oluşturulması sürecinde Kazakistan
vatandaşlarının çıkarlarını temsil edecek. Halk Konseyi, iç politikanın temel
alanlarına ilişkin öneriler hazırlayabilecek ve bunları Kurultay’ın
değerlendirmesine sunabilecek. Ayrıca ülke çapında referandum düzenlenmesini
teklif etme yetkisine de sahip olacak.
Boris Polomarçuk, siyaset bilimci:
«Daha önce toplumsal kurumlar ağırlıklı olarak
tavsiyeler hazırlıyor ve uzman görüşleri sunuyordu. Artık uzman desteğinin ve
girişimlerin, ortaya çıkış aşamasından nihai kararın alınmasına kadar tüm süreci
takip edebilecekler. Sonrasında bu kararlar Kurultay’a sunulacak. Bundan
sonraki temel mesele uygulama ve kurumların nitelikli şekilde doldurulmasıdır.
Bu açıdan devletimizin daha da gelişmesine katkı sağlayacak güçlü ve etkili bir
platform oluşturduğumuza inanıyorum».
Ayrıca «Başkentin Statüsü Hakkında» ve «İdari ve Bölgesel Yapılanma Hakkında» Kanunları da imzalandı. Bu yasalardan biri Astana’nın çalışma esasları ve gelişim sürecini düzenlerken, diğeri ülkenin idari ve bölgesel yönetimine ilişkin hususları belirliyor.
Çeviren: Körkem
Nigmetullina
